Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki

In Memoriam

Drukuj PDF

 

memoriam

 

Franciszek Jan Lachowicz

(1933-2020)

archeolog, zabytkoznawca, fotograf,

konserwator zabytków

Urodzony w 1933r. Wilnie, po wojnie wraz z rodziną przybył do Koszalina, gdzie w 1953r. ukończył Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Dubois. W 1957r. ukończył studia na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Wrocławskiego, uzyskując tytuł magistra archeologii. Swoją zawodową drogę rozpoczął we Wrocławiu; w latach 1958-1970 był Konserwatorem Zabytków Archeologicznych przy Wydziale Kultury Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koszalinie. Od 1970r. związany z Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku, w latach 1972-75 pełnił funkcję Dyrektora Muzeum Archeologiczno-Historycznego w Koszalinie. Po utworzeniu Biura Dokumentacji Zabytków w Koszalinie był jego kierownikiem w latach 1978-1991; w 1981 i 1982r. pełnił obowiązki Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Koszalinie, oraz piastował urząd Konserwatora Zabytków Archeologicznych w Wojewódzkim Oddziale Państwowej Służby Ochrony Zabytków w Koszalinie aż do 2002r., kiedy to przeszedł na emeryturę. Odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi (1979), Odznaką Tysiąclecia Państwa Polskiego, Za Zasługi w Rozwoju Województwa Koszalińskiego (1968), Zasłużonego Działacza Kultury (1971), Złotą Odznaką za Opiekę nad Zabytkami (1968).

Archeolog z zamiłowania, doskonały organizator, stworzył podwaliny i zorganizował od podstaw bazę naukowo-techniczną dla archeologicznej służby konserwatorskiej na terenie woj. koszalińskiego; od zgromadzenia bogatego zbioru materiałów kartograficznych, dokumentacyjnych i archiwalnych, po zdobycie środków lokomocji i pozyskanie pomieszczeń na bibliotekę, archiwum archeologiczno-konserwatorskie, pracownię fotograficzną i siedzibę, w której urząd konserwatorski funkcjonuje do dziś. Był inicjatorem, aktywnym uczestnikiem i promotorem wielu ratunkowych badań archeologicznych na terenie Pomorza Środkowego, które przyczyniły się do odkrycia i popularyzacji takich miejsc, jak m. in. kręgi kamienne w Grzybnicy, grody i zamki w Starym Drawsku, Tucznie, i Białogardzie, Chełmska Góra k. Koszalina, cmentarzyska i wielokulturowe stanowiska w Konikowie, Cewlinie, Gostkowie, Grabowie, Gronowie, Kazimierzu Pomorskim, i wielu innych miejscowościach. Zainicjował, skutecznie pozyskiwał środki finansowe i aktywnie prowadził wieloletnie badania weryfikacyjne i sondażowe grodzisk wczesnośredniowiecznych (1960-71), badania megalitów w Łupawie i Poganicach, oraz badania prowadzone w ramach ogólnopolskiej akcji badawczej pn. Archeologiczne Zdjęcie Polski na obszarze dawnego województwa koszalińskiego. Jako autor i współautor pozostawił bogatą spuściznę w postaci licznych opracowań i artykułów poświęconych pradziejom i osadnictwu wczesnośredniowiecznemu na Pomorzu oraz zamkom Pomorza Środkowego.

Dokumentalista i fotograf, od lat 50-tych XXw. dokumentował nie tylko prowadzone wspólnie z najwybitniejszymi archeologami z całej Polski prace wykopaliskowe; prowadził również systematyczny zapis stanu zachowania, remontów i przemian zabytków nieruchomych (architektury, budownictwa, urbanistyki, techniki, zieleni komponowanej) i ruchomych. Stworzył i pozostawił bezcenny i unikalny zbiór fotografii obrazujących historię poszczególnych zabytków oraz przekształceń krajobrazu kulturowego woj. koszalińskiego.

Zabytkoznawca i konserwator, docierał do każdego zakątka dawnego województwa koszalińskiego, by odkrywać i inwentaryzować zabytki nieruchome i ruchome w terenie oraz współtworzyć pierwszą ewidencję zabytków nieruchomych. Nie przepadał za siedzeniem za biurkiem, zawsze powtarzał, że miejsce konserwatora zabytków jest w terenie. Wobec nieustających braków kadrowych, podejmował przeróżne dodatkowe obowiązki, także kierowcy kolejnych służbowych samochodów - od pierwszej wysłużonej "Nyski" począwszy, którą wraz z pracownikami, przeprowadzał wizje i oględziny w terenie, zaliczając po drodze wiele przygód. Z właściwym sobie uporem i konsekwencją nadzorował i prowadził wiele prac konserwatorskich i remontowych przy zabytkach, od zamków w Darłowie, Świdwinie czy Połczynie Zdroju, po liczne zabytkowe kościoły z Bazyliką Kołobrzeską na czele.

 

Wszystko co czynił, wykonywał z wielkim zaangażowaniem i pasją. Należał do pokolenia, które swoją pracę pojmowało jako misję. Pokolenia, dla którego ratowanie kulturowego dziedzictwa było tożsame z walką o ocalenie tradycji i fundamentalnych wartości. Z właściwą sobie charyzmą i odwagą głosił je i bronił, nie zważając na okoliczności. Wszyscy wiele mu zawdzięczamy, zaraził nas swoją pasją chronienia i dokumentowania zabytków. Pozostanie w naszej pamięci, w pamięci Jego współpracowników, jako człowiek o wyrazistej, bogatej i silnej osobowości, postać niezwykle barwna, życzliwy przyjaciel i człowiek, bez którego wiele zabytków ruchomych i nieruchomych, nie tylko archeologicznych, już dawno przestałoby istnieć.

 

In Memoriam

 
  • Młyn w Głęboczku

    Prace remontowe

  • Młyn w Głęboczku

    Prace remontowe

  • Chwarszczany

    Prace remontowe

  • Swobnica