Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki

Brzesko

Drukuj PDF

   Brzesko - UNIKATOWY ZABYTEK odzyskuje swój blask.

 

Pozorne, drewniane sklepienie krzyżowo-żebrowe z kościoła parafialnego p.w. Narodzenia NMP w Brzesku

 

   Kościół parafialny p.w. Narodzenia NMP w Brzesku, pow. pyrzycki należy do najcenniejszych zabytków sakralnych na Pomorzu Zachodnim. Wzniesiony ok. 1300 r., po raz pierwszy wzmiankowany w 1303 jako filia parafii w Letninie, a w 1490 jako kościół parafialny. Wczesnogotycki, salowy, zbudowany został z ciosów granitowych. Od lat trzydziestych XVI w. służył ewangelikom, którzy jednak zachowali późnogotycki tryptyk z figurą Marii, wzbogacając go w 1613 r. o manierystyczną obudowę i sceny pasyjne, malowane przez Michaela Haentza z Choszczna. Na początku XVII w. powstały dalsze manierystyczne elementy wystroju i wyposażenia - polichromia ścian, której fragmenty są obecnie eksponowane oraz ambona z 1612r. o bogatej dekoracji snycerskiej i malarskiej. Największy jednak podziw budzi barokowe, drewniane sklepienie pozorne z 1697 r. Wykonawcą jego niezwykłej konstrukcji był Michael Pahl, określony w zachowanej do dziś inskrypcji jako czeladnik młynarski (Mühlenbursche) z Brzeska.

   Drewniana imitacja sklepienia krzyżowo-żebrowego sugeruje podział wnętrza na dwie nawy. Zakończenia spływów żeber na osi nawy i wsporniki przy ścianach, akcentowane są szyszkami, belkę tęczową podtrzymują męskie półpostacie z kartuszami. Wysklepki ozdobione zostały rzeźbionymi liśćmi akantu, a przede wszystkim polichromią przedstawiającą anioły, z których jedne unoszą się wśród obłoków chwaląc Boga grą na instrumentach muzycznych (oddanych tu z fotograficzna wiernością), inne dźwigają narzędzia Męki Pańskiej (tzw. Arma Christi). Podobne przedstawienia aniołów rozmieszczono w ścianach tarczowych pod wysklepkami. Malowane chóry anielskie zdobią stropy wielu pomorskich świątyń, natomiast unikatowa dziś konstrukcja brzeskiego sklepienia, miała do 1944 r. jedyną analogię w zniszczonym pod koniec wojny kościele w Bladiau (Bledzewie) aż w Prusach Wschodnich. Dopełnieniem barokowego wyposażenia kościoła w Brzesku jest cykl obrazów emblematycznych z końca XVII w. oraz świecznik korpusowy z 1695 r. W latach 1814-1817 powstała na cmentarzu przykościelnym wolnostojąca neogotycka dzwonnica, której projektantem był słynny architekt Karl Friedrich Schinkel. W 1945 r. kościół przejęty został przez katolików. Kościół ten dzięki staraniom ks. proboszcza Januarego Żelawskiego w 1992 r. uzyskał rangę sanktuarium maryjnego.

   W kwietnia 2011 r. rozpoczęły się prace konserwatorskie przy drewnianym pseudosklepieniu, finansowane ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Niemiecko-Polskiej Fundacji Ochrony Zabytków (Deutsch-Polnische Stiftung Kulturpflege und Denkmalschutz), dotacji Niemieckiego Rządu Federalnego na Kulturę i Media, Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, Samorządu Województwa Zachodniopomorskiego i Parafii Brzesko. Wykonawstwo powierzono firmie pana Tadeusza Makulca ze Szczecina. Dotychczas wykonano ok. 50 proc. prac, w których zakresie było m.in. wzmocnienie konstrukcji drewnianej, impregnacja owado- i grzybobójcza, wzmocnienie i pełna konserwacja malowideł łącznie z punktowaniem ubytków. Poddane konserwacji partie sklepienia już dziś cieszą oko żywymi barwami. Dopiero jednak po całkowitym ukończeniu prac widoczny będzie efekt zamierzony przez barokowych artystów - cieśli, stolarzy, snycerzy i malarzy.

 

widok ogĂłlny

 

 

przÄsĹo 2

 

oko opatrzności

 

anioł

 

 

 
  • Młyn w Głęboczku

    Prace remontowe

  • Młyn w Głęboczku

    Prace remontowe

  • Chwarszczany

    Prace remontowe

  • Swobnica